ORANG
Peranan, keupayaan dan tanggungjawab yang jelas.
Panduan lapangan • Malaysia
BIM BUKANSEKADAR MODEL 3D.
BIM ialah proses pengurusan maklumat berstruktur—daripada keperluan klien, reka bentuk dan pembinaan hingga operasi aset.
Kerajaan + SwastaCIDB • JKR • ISO 19650Disemak Julai 2026
01
BIM / ASAS
Satu model. Satu bahasa maklumat.
Nilai sebenar BIM datang daripada maklumat yang betul, oleh pihak yang betul, pada masa yang betul—bukan daripada perisian semata-mata.
PROSES
Keperluan, semakan, kelulusan dan pertukaran maklumat.
TEKNOLOGI
Perisian yang serasi, format terbuka dan CDE.
TADBIR URUS
Kontrak, keselamatan, hak data dan jejak audit.
“BIM = beli Revit dan hasilkan model.”
BIM = mengurus keputusan dan maklumat aset secara kolaboratif sepanjang kitar hayat.
KITAR HAYAT MAKLUMAT
- 01Keperluan
- 02Reka Bentuk
- 03Pembinaan
- 04Serahan
- 05Operasi
Nota: BIM tidak menggantikan kelulusan statutori, tugas profesional atau obligasi kontrak.
02
PELAKSANAAN / 8 LANGKAH
Mulakan dengan tujuan, bukan perisian.
Gunakan aliran ini sebagai minimum project governance. Nama dokumen boleh berbeza, tetapi keputusan dan tanggungjawabnya mesti jelas.
TETAPKAN HASIL
Nyatakan keputusan, manfaat dan BIM Uses yang diperlukan.
TERBITKAN KEPERLUAN
Sediakan BIM Brief/EIR, format, tahap maklumat dan tarikh pertukaran.
NILAI KEUPAYAAN
Semak pasukan, pengalaman, sumber, perisian dan interoperabiliti.
SETUJU BEP
Muktamadkan kaedah kerja, matriks tanggungjawab, TIDP dan MIDP.
SEDIAKAN CDE
Tetapkan status WIP, Shared, Published dan Archived serta kawalan akses.
HASIL & KOORDINASI
Model mengikut disiplin, semak kualiti, federasi dan urus isu.
TERIMA & SAHKAN
Semak maklumat pada setiap pertukaran—bukan hanya geometri.
SERAH & OPERASI
Sahkan as-built/as-recorded, data aset, O&M dan format arkib.
03
DUA LALUAN / SATU PRINSIP
Kerajaan atau swasta?
ISO 19650 menyediakan rangka pengurusan maklumat yang sama. Dokumen kontrak dan kehendak pihak melantik menentukan cara ia digunakan.
GOV
Selaraskan dengan keperluan agensi
Bagi projek JKR atau agensi kerajaan, dokumen tender/kontrak, BIM Brief dan arahan projek adalah rujukan mengikat. Garis panduan JKR menjadi rujukan jabatan apabila dinyatakan terpakai.
- 1Semak BIM Brief, skop disiplin, BIM Uses dan tahap penyerahan.
- 2Guna piawaian penamaan, koordinat, templat dan proses kerja agensi.
- 3Dapatkan penerimaan model pada stage gate yang ditetapkan.
- 4Serah model as-built/as-recorded serta data aset mengikut kontrak.
04
KEPERLUAN MAKLUMAT
Jangan tulis “LOD 300” sahaja.
Setiap deliverable perlu menyatakan tujuan, geometri, data alfanumerik, dokumentasi, format, tarikh dan pihak yang menerima. ISO 19650 menggunakan konsep Level of Information Need (LOIN).
LOINRIGHT-SIZED INFORMATION
GEOMETRI
Saiz, bentuk, lokasi, orientasi dan ketepatan.
DATA
Kod, jenis, prestasi, ruang, sistem dan aset.
DOKUMEN
Lukisan, jadual, spesifikasi, laporan dan sijil.
PENERIMAAN
Format, status, semakan, kelulusan dan tarikh.
CDE / ISO 19650
CDE bukan sekadar folder kongsi.
Common Data Environment ialah proses terkawal untuk menghasilkan, menyemak, berkongsi, menerbit dan mengarkib maklumat.
Kerja dalaman pasukan; belum untuk rujukan pihak lain.
Dikongsi untuk koordinasi, semakan atau komen.
Dibenarkan untuk tujuan yang dinyatakan, tertakluk kontrak.
Rekod pertukaran, versi dan jejak audit.
05
PEMATUHAN / MALAYSIA
BIM tidak mewujudkan pengecualian undang-undang.
Tiada satu “Akta BIM” umum yang menggantikan undang-undang pembinaan. BIM hendaklah dilaksanakan melalui kontrak sambil mematuhi rejim statutori dan profesional sedia ada.
KELULUSAN & BANGUNAN
Akta 133, UBBL 1984, Akta 172 dan kehendak PBT. Model tidak menggantikan pelan atau sijil yang diwajibkan.
PROFESIONAL
Akta Arkitek 1967, Akta Pendaftaran Jurutera 1967 dan undang-undang profesion berkaitan. Tanggungjawab statutori kekal pada orang yang berdaftar.
INDUSTRI & KESELAMATAN
Akta CIDB 520 serta Akta Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan 1994. Model boleh menyokong—bukan mengganti—kewajipan keselamatan.
DATA, IP & KONTRAK
Nyatakan pemilikan, lesen, tujuan pergantungan, liabiliti, kerahsiaan dan keselamatan. Pertimbang Akta Hak Cipta 1987, Akta Kontrak 1950 dan PDPA 2010 apabila terpakai.
CONTRACT CHECK
5 klausa yang jangan tertinggal
- 1Keutamaan dokumen & status model
- 2Pemilikan IP dan lesen penggunaan
- 3Tanggungjawab, reliance & had liabiliti
- 4CDE, keselamatan dan akses data
- 5Penyerahan, arkib dan penggunaan semula
06
RANGKA PIAWAIAN
Lapisan rujukan yang praktikal
CIDB BIM Guide 5
Aliran projek, deliverable, peranan dan amalan pemodelan Malaysia; dibangunkan berasaskan BS EN ISO 19650.
JKR BIM
BIM Brief, Garis Panduan, Piawaian, Manual Proses Kerja dan Manual Penggunaan Templat untuk projek yang dinyatakan terpakai.
ISO 19650-1 & -2
Konsep, prinsip dan proses pengurusan maklumat semasa fasa penyerahan aset.
ISO 19650-3, -4, -5 & -6
Operasi aset, pertukaran maklumat, keselamatan berminda dan maklumat keselamatan & kesihatan.
Siapa buat apa?
PIHAK MELANTIK
Tetapkan keperluan, standard penerimaan dan keputusan.
LEAD APPOINTED PARTY
Rancang penyampaian maklumat dan selaras pasukan.
APPOINTED PARTIES
Hasilkan, semak dan serah maklumat bagi skop masing-masing.
INFORMATION MANAGEMENT
Laksana fungsi proses tanpa mengambil alih tanggungjawab reka bentuk.
07
TOOLKIT / PROJECT START
10 item minimum sebelum model bermula
0/10
READINESS
Belum bersedia
Istilah pantas
Exchange Information Requirements / Keperluan Pertukaran Maklumat
BIM Execution Plan / Pelan Pelaksanaan BIM
Common Data Environment / Persekitaran Data Bersama
Task Information Delivery Plan
Master Information Delivery Plan
Level of Information Need / Tahap Keperluan Maklumat
Format pertukaran terbuka untuk model dan data BIM
Asset Information Model / Project Information Model
08 / SOURCES
Rujukan utama
Gunakan edisi yang dinyatakan dalam kontrak. Pautan ini ialah rujukan pendidikan dan perlu disahkan terhadap kehendak projek semasa.